Mermer basamak, merdivenin basılan ve dikey yüzeylerinin mermerle kaplanmasıdır. Basamak ölçüsü 2a+b = 60-64 cm kuralıyla hesaplanır (a rıht yüksekliği, b basamak genişliği); şartnamede basamak, rıht ve süpürgelik en az 3 cm kalınlıkta tanımlanır. Rıht üst sınırı kaynaklara göre 16-18 cm arasında değişir; resmî yönetmelik metnine bakılmalıdır.
Mermer basamak, merdiveni hem güvenli hem uzun ömürlü kılan, en çok yıpranan bölümü koruyan kaplamadır. Kurbanoğlu Mermer olarak Türkiye genelinde bina içi ve bina dışı merdivenlerde basamak, rıht ve sahanlık taşlarını ölçüye göre keser, kaymaz bant ya da kanal açarak güvenli hale getiririz. Bu sayfada ölçü kuralları, kalınlık ve kaymazlık bilgisini bulacaksınız.
Mermer basamak nedir?
Mermer basamak, merdivenin basamak (basılan yüzey), rıht (dikey yüzey) ve sahanlık bölümlerinin mermer plakalarla kaplanmasıdır. Aynı işlem granit ve traverten ile de yapılır.
Biz şu merdiven türlerinde çalışırız:
- Bina içi merdivenler
- Bina dışı ve giriş merdivenleri
- Döner merdivenler (ölçüye özel kesim)
- Bahçe merdivenleri
Eski basamakların yenilenmesi de aynı kapsamdadır.
Basamak kaplamanın amacı yalnız görünüm değildir. Merdiven her gün kullanılan ve en çok yıpranan bölümdür; taş kaplama bu yüzeyi korur. Ölçü, kalınlık ve kaymazlık üç temel konudur ve bu sayfa bu üçüne odaklanır. Kısa bir sözlük:
- Basamak: Ayakla basılan yatay yüzey.
- Rıht: Basamaklar arasındaki dikey yüzey.
- Sahanlık: İki kol arasındaki düz dinlenme alanı.
- Süpürgelik: Duvarla merdiven birleşimindeki alt bant.
Merdiven için hangi taş seçilmeli?
Merdiven için taş seçimi, merdivenin iç veya dış mekânda olmasına göre yapılır. Dış merdivende dona dayanıklı ve kaymaz yüzeyli taş gerekir; bu nedenle granit veya fırçalı ya da eskitme traverten öneririz.
- Bej mermer: Bina içi merdivenlerde yaygın seçimdir.
- Beyaz mermer: Aydınlık görünüm verir.
- Siyah granit: Sert ve dayanıklıdır; dış mekânda uygundur.
- Traverten: Gözenekli yapısıyla dışarıda sık kullanılır.
Karşılaştırma için malzemeler sayfamıza bakın. Teras ve avlu zeminleri için dış alan ve teras kaplama sayfamız vardır.
Merdiven basamak ölçüsü kuralı: 2a+b
Rahat bir merdiven için rıht yüksekliğinin iki katı ile basamak genişliğinin toplamı 60 ile 64 cm arasında olmalıdır. Formül 2a+b = 60/64 cm şeklinde yazılır; burada a rıht (basamak yüksekliği), b basamak genişliğidir.
63 cm kuralına göre örnek hesaplar şunlardır:
| Rıht (a) | Basamak genişliği (b) | 2a + b |
|---|---|---|
| 17 cm | 29 cm | 63 cm |
| 18 cm | 27 cm | 63 cm |
Bu örnekler bir hesap örneğidir; yönetmelik sınırlarını aşan değerler her binada kullanılamaz. Yönetmelik sınırları için aşağıdaki bölüme bakın.
Kural şu mantığa dayanır: rıht yükseldikçe basamak genişliği azalmalıdır. Hesabı yaparken önce toplam kat yüksekliğini rıht yüksekliğine bölerek basamak sayısını bulur, sonra 2a+b formülüyle genişliği kontrol edersiniz. Mevcut merdiveni kaplıyorsanız ölçüler zaten sabittir; kaplama kalınlığı rıhtı ve genişliği değiştireceği için yeni değerleri yeniden kontrol etmek gerekir.
Merdiven yönetmelik ölçüleri
Merdiven ölçüleri imar ve yangın mevzuatına bağlıdır ve kaynaklar arasında farklılıklar vardır. Ulaştığımız ikincil kaynağa göre asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği 16 cm'yi, asansörlü binalarda 18 cm'yi aşamaz. Başka bir kaynak ana merdivende azami yüksekliği 17,5 cm, asgari basamak genişliğini 26 cm olarak verir. Bu çelişki nedeniyle rıht üst sınırı için kaynaklara göre 16-18 cm aralığı vardır; resmî yönetmelik metnine bakılmalıdır.
İkincil kaynakta geçen diğer değerler şunlardır:
- Çıkış hattında basamak genişliği en az 27 cm.
- Sahanlık genişliği en az 120 cm.
- Baş yüksekliği en az 180 cm.
- Küpeşte yüksekliği 90 cm (başka kaynakta korkuluk için en az 110 cm).
Yönetmelik maddelerini Resmî Gazete metninden doğrulayamadık. Projeniz için güncel yönetmeliğe ve mimarınıza başvurun.
Kaplama kalınlığı basamak yüksekliğini etkiler. Eski merdivenin üzerine yeni taş eklenirken birinci ve son basamağın yüksekliği diğerlerinden farklı çıkmamalıdır. Bunu keşifte ölçerek kontrol eder, uygulama planını buna göre düzenleriz.
Mermer basamak kalınlığı ve uygulama
Resmî şartnamede mermer merdivenlerde basamak kısımları en az 3 cm, rıht ve süpürgelikler 3 cm kalınlıkta olmalıdır. Uygulama şu sırayla yapılır:
- Ölçü: Her basamağın rıht ve genişliği yerinde ölçülür; döner merdivenlerde şablon çıkarılır.
- Kesim: Basamak, rıht ve sahanlık taşları atölyede ölçüye göre kesilir ve kenar profili işlenir.
- Kaymaz işlem: Ön kenara kaymaz bant veya kanal açılır.
- Montaj: Taşlar yapıştırma harcıyla monte edilir, derzler doldurulur.
- Silim ve koruyucu: Yüzey temizlenir ve koruyucu uygulanır.
Eski kaplamanın sökümü gerekiyorsa keşifte belirtiriz.
Atölyede işlenen kenar profili görünümü ve kullanım konforunu etkiler. Düz, pahlı veya yuvarlatılmış kenar seçenekleri taşın cinsine ve tasarıma göre belirlenir. Kenar köşesi darbeye en açık noktadır; bu nedenle ön kenarın bütünlüğü için taşın kalınlığı ve işleme biçimi birlikte düşünülür.
Kaymazlık ve güvenlik
Merdivenlerde kaymazlık için taş yüzeyi ve ön kenar çözümü birlikte düşünülmelidir. Kaynaklara göre merdivenler için R10-R11 sınıfı önerilir ve ön kenara kaymaz profil veya kanal, R sınıfından bağımsız olarak gereklidir. Bu bilgi seramik kaynaklarına dayanır; cilalı mermer için R değeri bulamadık.
- Dış merdivende honlu, fırçalı veya eskitme yüzey seçin.
- Ön kenara kaymaz kanal veya bant uygulayın.
- Islanan merdivenlerde cilalı yüzeyden kaçının.
R sınıfları için mermer zemin kaplama sayfamızdaki tabloya bakabilirsiniz.
Dış merdivende yağmur ve don etkisi de hesaba katılmalıdır. Bu yüzden honlu, fırçalı veya eskitme yüzeyi ve dona dayanıklı taşı birlikte seçeriz. Bina girişlerindeki merdiven ve sahanlıkta su birikmemesi için eğim ve drenaj ayrıca kontrol edilir.
Bakım ve sık yapılan hatalar
Mermer basamak, pH nötr temizleyici ve yumuşak bezle düzenli silindiğinde uzun ömürlü olur. Asitli ürünlerden kaçının.
Sık yapılan hatalar şunlardır:
- Rıht ve basamak ölçülerini 2a+b kuralına göre kontrol etmemek.
- Dış merdivende cilalı taş kullanmak.
- Kaymaz kanal veya bandı atlamak.
- Basamak kalınlığını yetersiz seçmek.
- Asitli temizleyiciyle silmek.
Neler yapıyoruz?
- Bina içi merdiven kaplama
- Bina dışı ve giriş merdivenleri
- Basamak, rıht ve sahanlık
- Kaymaz kanal ve bant uygulaması
- Döner merdivenlerde ölçüye özel kesim
- Eski basamakların yenilenmesi
- Süpürgelik uygulaması
Merdiven ölçü kuralları (kaynaklara göre)
| Ölçü | Değer | Not |
|---|---|---|
| Basamak formülü | 2a + b = 60/64 cm | a: rıht, b: basamak genişliği |
| Rıht üst sınırı | 16 cm veya 18 cm | Asansörsüz 16, asansörlü 18; başka kaynakta 17,5 cm |
| Çıkış hattında basamak genişliği | En az 27 cm | Başka kaynakta ana merdiven için en az 26 cm |
| Kol genişliği | 100-120 cm | 4 ve üzeri daire: 120 cm, diğer binalar: 110 cm, tek aile: 100 cm |
| Bodrum, çatı, servis merdiveni | En az 70 cm | |
| Sahanlık | En az 120 cm | |
| Baş yüksekliği | En az 180 cm | |
| Mermer basamak, rıht, süpürgelik kalınlığı | En az 3 cm | Şartname değeri |
Kaynaklar arasında çelişki vardır; kesin değer için resmî yönetmelik metnine bakılmalıdır.
Malzeme seçenekleri
Fiyatı neler belirler?
Mermer merdiven kaplama fiyatı sabit bir rakamla verilemez; basamak sayısı ve merdiven geometrisine göre değişir. Net teklifi ücretsiz keşiften sonra veririz.
- Basamak sayısı ve genişliği
- Taş türü ve yüzey işlemi
- Plaka kalınlığı
- Kenar profili ve kaymaz kanal
- Düz veya döner merdiven olması
- Eski kaplamanın sökümü
- Malzemenin firmamızdan alınması veya sizin tarafınızdan sağlanması (malzemeli veya yalnız işçilik)
Uygulama süreci
- 01
Ücretsiz keşif
Yerinde ölçü alır, zemini ve duvarı kontrol ederiz.
- 02
Taş seçimi
Kullanıma uygun taşı birlikte seçer, plakayı görürsünüz.
- 03
Atölyede kesim
Plakalar ölçüye göre kesilir, kenar ve yuvalar işlenir.
- 04
Montaj & teslim
Temiz montaj, koruyucu uygulama ve bakım bilgisi.
Sık sorulan sorular
Mermer merdiven basamağı kaç cm olmalı?
Şartnameye göre mermer basamak kısımları en az 3 cm kalınlıkta olmalıdır. Rıht ve süpürgelikler de 3 cm kalınlıktadır. Gerçek kalınlığı taşa ve projeye göre keşifte belirleriz.
Merdiven basamak ölçüsü nasıl hesaplanır?
Ölçü 2a+b = 60/64 cm formülüyle hesaplanır; a rıht yüksekliği, b basamak genişliğidir. Örneğin 17 cm rıht ile 29 cm genişlik 63 cm eder. Yönetmelik sınırları ayrıca kontrol edilmelidir.
Rıht yüksekliği en fazla kaç cm olabilir?
Kaynaklara göre değişir; bir kaynak asansörsüz binada 16 cm, asansörlü binada 18 cm der, başka bir kaynak 17,5 cm verir. Bu nedenle kesin sınır için resmî yönetmelik metnine bakılmalıdır. Projenizde mimarınızla doğrulayın.
Dış merdivende hangi taş kullanılmalı?
Dış merdivende dona dayanıklı, kaymaz yüzeyli taş gerekir. Granit veya fırçalı, eskitme traverten öneririz. Cilalı yüzeyden kaçınılmalıdır.
Mermer merdiven kaygan olur mu?
Cilalı mermer ıslakken kayganlaşabilir. Kaynaklarda merdiven için R10-R11 sınıfı önerilir ve ön kenara kaymaz profil gerekir. Biz kaymaz kanal veya bant uygularız.
Eski basamaklar yenilenebilir mi?
Evet, eski basamaklar yenilenebilir. Mevcut kaplamanın durumuna göre söküm gerekip gerekmediğini keşifte söyleriz. Silim, cila ve taş değişimi de yapılır.
Merdiven kaplama fiyatı neye göre belirlenir?
Fiyat basamak sayısına, genişliğe, taş türüne, kalınlığa, kenar profiline ve söküm ihtiyacına göre değişir. Malzemeli veya yalnız işçilik olması da etkiler. Net teklifi keşiften sonra veririz.
Döner merdivene mermer kaplanabilir mi?
Evet, döner merdivenlerde taşlar ölçüye özel kesilir. Her basamak için şablon çıkarılır. Montaj atölyede hazırlanan parçalarla yapılır.
Kaynaklar
- Merdiven elemanları ve ölçüleri (sanalsantiye.com)
- Merdiven basamak ölçüleri ve yönetmeliği (yakametal.com)
- Yapı Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesi (sermimar.net)
- R9, R10, R11, R12 nedir? Kaymaz seramik sınıfları (oksuzseramik.com)
- Mermer merdiven kaplama fiyatları ve talepler (armut.com)
Bu sayfa hakkında
Bu içerik, Türkiye genelinde mermer, granit ve çimstone projelendirme ve uygulama yapan Kurbanoğlu Mermer ekibi tarafından hazırlandı. Ölçü ve teknik değerler genel bilgi amaçlıdır; kaynaklarda belirtilen standartlara ve üretici belgelerine dayanır. Projenize özel değerleri yerinde keşifte birlikte belirleriz.
Ekibimizi tanıyın
